Informacion i përgjithshëm

‘Open-Banking’ apo ‘Banking-u i hapur’ është një risi në praktikën bankare, i cili u mundëson Klientëve, të aksesojnë të dhënat e llogarisë(ve) se tyre dhe/ose të pagesave nga bankat dhe institucionet e tjera financiare, nëpërmjet Ofruesve të Shërbimit të Palëve të Treta – TPP (Third Party Providers), duke komunikuar nëpërmjet API, me standarde te hapura dhe te sigurta komunikimi.

Open Banking

Si lindi dhe u zhvillua Open Banking

Koncepti u formulua për herë të parë në 2003 si pjesë e lëvizjes së hapur të inovacionit. Futja e veprimeve bankare në internet dhe zhvillimi i teknologjisë online në fillim të viteve 2000 zgjoi interesin për akses në të dhëna, gjë që u pa për herë të parë në përpjekjet për grumbullimin e llogarive nga kompanitë e teknologjisë.

Gjatë viteve 2010 bankingu i hapur u mendua si një mënyrë qe bankat te kthehen në platforma të shërbimit financiar, të zbatuara teknikisht përmes një koncepti “bankingu si shërbim”.

Lëvizja e parë e vërtetë rregullatore për bankingun e hapur erdhi në vitin 2015 kur Parlamenti Evropian miratoi një Direktivë të rishikuar për Shërbimet e Pagesave të njohur si PSD2. Rregullat e reja kishin për qëllim promovimin e zhvillimit dhe përdorimit të pagesave inovative në internet dhe celular përmes bankingut të hapur. U prezantuan një sërë shërbimesh te reja, përkufizimesh dhe detyrimesh të reja për pjesëmarrësit e tregut.

Baza Ligjore ne Shqipëri

Me qëllim përshtatjen e Direktivës Evropiane të PSD2, për plotësimin dhe zbatimin e ‘Strategjisë Kombëtare të Pagesave 218-2023’, tashmë në Shqipëri ka gjetur zbatim ‘open-banking’ apo ‘Bankingu i hapur’, i cili funksionon në bazë të kuadrit ligjor dhe rregullativ të miratuar:

Ligji Nr. 55/2020 – ‘Për Shërbimet e Pagesave’

i cili përcakton kushtet dhe rregullat, mbi të drejtat dhe detyrimet midis Ofruesve te Shërbimit te Pagesave dhe Përdoruesve të tyre, në lidhje me ofrimin e shërbimit te pagesave, ne mënyrë te sigurt dhe transparente.

Rregullore e Bankës së Shqipërisë Nr. 29, datë 1.6.2022

‘Për Autentifikimin e Thelluar të Klientit dhe Standardet e Përbashkëta, të Hapura dhe të Sigurta të Komunikimit’ – e cila përcakton standardet e përbashkëta, të hapura dhe të sigurta të komunikimit, midis pjesëmarrësve në Shërbimet e Pagesave për ofrimin dhe përdorimin e shërbimit të pagesave.

Mund të lexoni më shumë duke ndjekur linkun:

Ligji dhe Rregullore

Ligji “Për shërbimet e pagesave” (bankofalbania.org)
Rregullore 29/2022 “Për autentifikimin e thelluar të klientit dhe standardet e përbashkëta, të hapura dhe të sigurta të komunikimit” (bankofalbania.org)

Kliko Këtu

Aktorët kryesorë

Customer (PSU – Payment Service User)

Klienti – PSU – Payment Service User: është klient i Bankës, përdorues i TPP dhe përfitues i shërbimeve të ofruara prej tyre. Këto shërbime mund të jenë:
• Informacion mbi llogarinë(të)
• Informacion mbi pagesat e urdhëruara ose të përfituara
• Urdhërimi i Pagesës(ave)

Ofruesi i Shërbimit të Pagesave të Llogarisë – ASPSP – Account Servicing Payment Service Provider

Një institucion që ofron dhe mirëmban llogari financiare, informacion mbi këto llogari dhe pagesat e bëra prej/drejt tyre. Këtë rol e luan Banka.

Ofruesi i Palës së Tretë – TPP – Third Party Provider

është një Institucion i licencuar nga Banka e Shqipërisë, për ofrimin e shërbimit të pagesave dhe i regjistruar nga BSh në Regjistrin Publik, i cili duke ndërvepruar me Bankën nëpërmjet API, ofron shërbimet sipas aktivitetit të lejuar në baze të Ligjit të Pagesave dhe Rregulloreve përkatëse të BSh. Disa lloje TPP janë:
• Ofrues i Shërbimit të Informimit te Llogarisë(ve) – AISP – Account Information Service Provider: u jep mundësinë Klientëve, të marrin informacion mbi llogarinë(të) e tyre të pagesës(ave) ne çdo ASPSP, nëpërmjet një komunikimi të sigurt.
• Ofrues i Shërbimit te Inicimit te Pagesës – PISP – Payment Initiation Service Provider: një entitet që u jep mundësinë Klientëve të urdhërojnë një pagesë, nga një llogari e pagesës e mbajtur në një ofrues tjetër të shërbimit të pagesave.
• Ofrues i Shërbimit te Pagesave – PSP – Payment Service Provider: një entitet që ofron ekzekutimin e urdhrit për pagesë të Klientit, të marrë nëpërmjet komunikimit të sigurt, nga një TPP.

API (Application Programming Interface)

është një softuer i cili lejon komunikimin e sigurt midis Bankës dhe TPP, për transferimin e të dhënave të llogarisë së klientit dhe/ose urdhërimit të pagesës së Klientit.
Për t’u regjistruar dhe përdorur API-n tonë, çdo TPP duhet të jetë e licencuar dhe listuar në Regjistrin Publik te BSh. Për më shumë informacion për API-n e Bankës sonë mund të klikoni:

Access the Developer Portal

Sandbox

është një ambient testimi ku TPP mund të verifikojnë komunikimin e softuerit/eve të tyre me API-n e Bankës. Për çdo informacion më shumë mund të shkruani në adresën: openbanking@bankacredins.com. Për të marrë më shumë informacion ose për të përdorur Sandbox klikoni:

Access the Sandbox